Oude foto's restaureren: wat wel en niet te herstellen is

Oude familiefoto's verbleken, barsten en krijgen vlekken, en vaak is er maar één exemplaar. Met restauratie kun je er veel terughalen: krassen verwijderen, scheuren herstellen, het contrast terugbrengen en zelfs kleur toevoegen. Maar er zijn grenzen, en als je die kent, kies je de juiste foto's en bereid je ze goed voor.

Wat meestal te herstellen is

• Krassen, stof en kleine vlekjes. De meest voorkomende schade, en het makkelijkst te verwijderen.
• Vouwen en scheuren, als de delen aan beide kanten van de lijn nog zichtbaar zijn.
• Verbleking en vergeling. Contrast en natuurlijke tinten kunnen worden teruggebracht.
• Vlekken van water, plakband of lijm, als ze de belangrijkste details niet bedekken.
• Kleine ontbrekende stukjes van de achtergrond of randen, die passend kunnen worden aangevuld.
• Van zwart-wit naar kleur. Inkleuren kan op verzoek; de kleuren zijn een zorgvuldige interpretatie, geen weergave van het origineel.

Waar de grenzen liggen

• Gezichten die zwaar beschadigd of erg wazig zijn. Het gezicht kan worden hersteld, maar hoe minder er zichtbaar is, hoe meer het resultaat een reconstructie is en hoe minder het misschien op de persoon lijkt.
• Grote ontbrekende delen. Is de helft van een gezicht of figuur weg, dan is die niet exact terug te halen.
• Heel kleine gezichten op groepsfoto's. Elk gezicht bevat maar een paar pixels aan informatie.
• Onscherpe of bewogen originelen. De scherpte kan beter, maar details die nooit op de film zijn gekomen, kun je niet betrouwbaar verzinnen.

Vergelijk het resultaat altijd met het origineel, en vraag familieleden die de mensen kenden om de gezichten te controleren.

Zo scan je een oude foto

De scan is het startpunt van de restauratie, dus die doet ertoe:

• Gebruik een flatbedscanner als dat kan, liever dan een telefooncamera.
• 600 dpi of meer voor gewone afdrukken, 1200 dpi voor kleine.
• Scan in kleur, ook zwart-witfoto's: kleur bewaart meer tinten.
• Geen filters of automatische correctie. Stuur de scan zoals hij is.
• Maak het glas van de scanner schoon en verwijder stof van de afdruk met een zacht kwastje.
• Maak gescheurde of omgekrulde afdrukken niet zelf plat en lijm ze niet.

Heb je alleen een telefoon, fotografeer dan bij daglicht, recht boven de foto, zonder flitser en zonder de schaduw van de telefoon.

Bewaar het origineel

Restauratie levert je een nieuwe digitale kopie op, geen nieuwe afdruk van de oude. Bewaar het origineel in een envelop of archiefdoos, uit de buurt van licht en vocht, en bewaar de scan en het gerestaureerde bestand op twee plekken.

Kort samengevat

Krassen, vouwen, verbleking en vlekken zijn meestal te herstellen; bij zwaar beschadigde gezichten en ontbrekende delen zijn er grenzen. Een goede scan maakt het verschil. Heb je foto's die je terug wilt halen, bestel dan restauratie van oude foto's: je uploadt je scans en krijgt opgeschoonde en opgefriste foto's, ingekleurd als je dat vraagt. De betaling wordt pas vrijgegeven nadat je het werk hebt goedgekeurd.