Een literatuurlijst en bronvermelding opmaken: een praktische gids

De tekst van een essay of artikel is af, en dan blijkt de laatste klus de traagste: de literatuurlijst. Elke bron heeft de juiste volgorde van auteurs, jaartallen, titels en pagina's nodig, met komma's, cursief en haakjes precies op de juiste plek. Fouten hierin kosten punten en vertragen de publicatie, ook als het stuk zelf sterk is. Zo doe je het goed.

Zoek uit welke stijl je nodig hebt

Je universiteit, hogeschool of tijdschrift bepaalt de stijl, en die staat meestal in de richtlijnen. De meest gebruikte:

• APA: auteur en jaar in de tekst, bijvoorbeeld (Auteur, 2024). Veel gebruikt in psychologie, onderwijs en bedrijfskunde.
• MLA: auteur en pagina in de tekst. Veel gebruikt in literatuur en talen.
• Chicago: voetnoten of auteur en datum. Veel gebruikt in geschiedenis en de geesteswetenschappen.
• Harvard: auteur en jaar, vergelijkbaar met APA met kleine verschillen.
• IEEE: nummers tussen vierkante haken. Veel gebruikt in techniek en informatica.

Controleer ook de editie, zoals APA 7 of MLA 9: de regels veranderen per editie. Heeft je instelling eigen regels, dan gaan die voor.

Verzamel volledige gegevens voor elke bron

Een bron kan alleen goed worden opgemaakt als de gegevens compleet zijn. Controleer voordat je begint of je dit hebt:

• Boeken: auteurs, jaar, titel, druk, uitgever.
• Tijdschriftartikelen: auteurs, jaar, titel van het artikel, naam van het tijdschrift, jaargang, nummer, pagina's en de DOI.
• Websites: auteur of organisatie, publicatiedatum, paginatitel, adres en de datum waarop je de pagina hebt geraadpleegd.
• Hoofdstukken in bundels: de gegevens van zowel het hoofdstuk als het boek, inclusief de redacteuren.

Het jaar, de pagina's en de DOI ontbreken het vaakst. Noteer ze tijdens het lezen; ze later terugzoeken kost veel meer tijd.

Verwijzingen in de tekst en de lijst moeten kloppen

Elke bron die in de tekst wordt aangehaald, moet in de lijst staan, en elke bron in de lijst moet ergens in de tekst worden aangehaald. Veelvoorkomende problemen:

• Een ander jaartal in de tekst en in de lijst.
• Een spellingsverschil in de naam van een auteur.
• Bronnen die je uit het stuk hebt geschrapt, maar in de lijst hebt laten staan.

Loop de tekst één keer door, verwijzing voor verwijzing, en vink elke verwijzing af tegen de lijst.

Volgorde en kleine details

• Sorteren: APA, MLA en Harvard sorteren alfabetisch op auteur; IEEE nummert bronnen in de volgorde waarin ze voorkomen.
• Cursief: meestal de titel van het boek of tijdschrift, niet de titel van het artikel.
• Meerdere werken van één auteur: gesorteerd op jaar, met letters voor hetzelfde jaar (2023a, 2023b).
• Hangend inspringen voor elke vermelding in de meeste auteur-jaarstijlen.

Houd één werklijst bij

Zet alle bronnen meteen in één document, ook als het nog ruw is. Een lijst van 15 bronnen aan het eind opmaken is zo gedaan; 50 bronnen uit je geheugen reconstrueren niet.

Kort samengevat

Ken de stijl en de editie, verzamel volledige gegevens voor elke bron, houd de tekst en de lijst op elkaar afgestemd en sorteer de lijst zoals de stijl het voorschrijft. Laat je het liever voor je doen, bestel dan het opmaken van bronvermeldingen: je stuurt je bronnen en noemt de stijl, en krijgt een opgemaakte, gesorteerde literatuurlijst met bijpassende verwijzingen in de tekst of voetnoten, plus een lijst van wat nog ontbreekt zodat jij het kunt aanvullen. De betaling wordt pas vrijgegeven nadat je het werk hebt goedgekeurd.