Een voice-over voor video's en presentaties: zo bereid je de tekst voor

Een video met een duidelijke voice-over is makkelijker te volgen dan een video met tekst in beeld: een productdemo, een uitlegvideo voor je website, een les in een online cursus, een presentatie die zonder jou moet kunnen draaien. Maar de stem is maar zo goed als de tekst die hij voorleest. Een script dat voor het oog is geschreven, klinkt hardop vaak stijf. Zo bereid je een tekst voor die natuurlijk klinkt als hij wordt voorgelezen.

Meet het script af in tijd
Een rustige stem leest ongeveer 130 tot 150 woorden per minuut, dat is grofweg 800 tot 900 tekens. Tel dit uit voordat je de rest schrijft:
- Een advertentie van 30 seconden: ongeveer 70 woorden.
- Een intro of productvideo van 1 tot 2 minuten: 150 tot 280 woorden.
- Een uitlegvideo of les van 5 minuten: ongeveer 700 woorden.
Is de video al gemonteerd, meet dan elke scène en schrijf de tekst zo dat hij past, niet andersom.
Schrijf voor het oor
Luisteraars kunnen een zin niet teruglezen, dus:
- Houd zinnen kort. Eén gedachte per zin, hooguit 15 tot 20 woorden.
- Zet het belangrijkste woord aan het eind. "De bestelling komt over twee dagen" is makkelijker te volgen dan een lange zin met het belangrijkste feit ergens in het midden.
- Vermijd opsommingen tussen haakjes en lange reeksen cijfers. Zeg "ongeveer een derde" in plaats van "32,7 procent", tenzij het exacte getal ertoe doet.
- Lees het zelf hardop voor. Waar jij hapert, klinkt de stem ook onnatuurlijk.
Markeer pauzes en klemtoon
Een kale tekst geeft geen hints over ritme. Voeg eenvoudige aanwijzingen toe:
- Een nieuwe alinea voor een langere pauze, bijvoorbeeld als het beeld wisselt.
- Vet of hoofdletters voor een woord dat nadruk moet krijgen.
- Een opmerking over het tempo: langzamer voor instructies, levendiger voor een advertentie.
Schrijf namen, getallen en termen uit
Schrijf ongebruikelijke woorden zoals ze worden uitgesproken, tussen haakjes of in een aparte lijst: "Crumb (spreek uit: krum)", "SaaS (zeg: sas)". Bepaal hoe getallen moeten klinken: "2026" als "tweeduizend zesentwintig", "$19,90" als "negentien dollar negentig". Doe hetzelfde voor afkortingen, webadressen en productcodes.
Kies de stem en de sfeer
Denk na over wie er luistert en waar:
- Rustig en duidelijk voor een tutorial of een cursus.
- Energiek voor een advertentie of een video voor social media.
- Warm voor een verhaal, een felicitatie of een merkvideo.
Noem de taal en, als het ertoe doet, het accent. Beschrijf de stem aan de hand van het karakter, niet aan de hand van een bekend persoon: stemmen van echte mensen worden niet nagemaakt.
Mixen met muziek en dia's
Een schoon stemspoor is het meest flexibel: je voegt muziek toe in je videobewerker en houdt die zacht onder de spraak. Verdeel het script bij een presentatie per dia, zodat elk audiofragment samen met zijn dia begint. Laat aan het begin en eind van elk fragment een seconde stilte, dan monteer je makkelijker.
Voordat je publiceert
- Luister mee met het beeld. Controleer of elke zin past bij wat er in beeld is.
- Controleer namen en getallen nog een keer op het gehoor.
- Vermeld dat de stem synthetisch is in de beschrijving of aftiteling, als er een synthetische stem wordt gebruikt.
Kort samengevat
Een goed voice-overscript is afgemeten in tijd, geschreven in korte spreektaalzinnen en gemarkeerd met pauzes, klemtoon en uitspraak. Wil je de tekst laten inspreken, bestel dan een voice-over: je plakt een script van maximaal 1.500, 5.000 of 15.000 tekens, beschrijft de sfeer en het tempo en krijgt een MP3-bestand met de voorgelezen tekst in een natuurlijke synthetische stem, plus WAV in de grotere pakketten. De betaling wordt pas vrijgegeven nadat je het werk hebt goedgekeurd.